Петропавл 2-ЖЭО-да экологиялық мониторингті цифрландырудың үш жылдық бағдарламасының негізгі қорытындысы: ластаушы заттардың шығарындылары белгіленген нормативтерден тұрақты төмен, жекелеген позициялар бойынша 3-4 есе. Мұны эмиссиялардың барлық негізгі көздерінде жұмыс істейтін автоматтандырылған бақылау жүйелерінің (AMЖ) деректері растайды.
Автоматтандырылған мониторинг жүйесі-бұл түтін құбырлары мен төгінділердегі датчиктер мен бақылаушылар. Олар үздіксіз режимде атмосфераға және су объектілеріне шығарындылардағы ластаушы заттардың концентрациясы туралы деректерді бақылауды, жинауды және беруді жүргізеді. Адам факторы алынып тасталды. «СЕВКАЗЭНЕРГО» АҚ мұндай жүйелерді Петропавл 2-ЖЭО түтін құбырларында және Есіл өзеніне су шығаруда орнатты.
Түтін құбырларында датчиктер азот оксиді мен диоксидтің, көміртегі оксидінің, күкірт диоксидінің, шаңның құрамын, сондай-ақ ағынның жылдамдығын, ауа-газ қоспасының көлемін, температураны, оттегінің құрамын, қысымды және салыстырмалы ылғалдылықты бақылайды.
АМБ Есіл өзеніне су ағызу кезінде ағызу көлемі (ағыны), сутегі көрсеткіші, электр өткізгіштік, бұлттылық және судың температурасы белгілейді. Жүйелер адам факторын қоспағанда, тәулік бойы жұмыс істейді. Әрбір 20 минут сайын жүйе әрбір көз бойынша орташа көрсеткіштерді қалыптастырады және оларды автоматты режимде «Қазақстан Республикасының қоршаған ортаның және табиғи ресурстардың жай-күйі туралы Ұлттық деректер банкіне» береді (ndbecology.gov.kz ). Мұрағатталған ақпаратты сақтау мерзімі кемінде бес жыл.
«Біз болжам жасамаймыз, есептемейміз — нақты уақыттағы нақты сандарды көреміз. Бұл сандар жабдықтың үлкен қормен жұмыс істейтінін көрсетеді. Мысалы, №1 құбырдағы күкірт диоксиді бойынша норматив — 4194 мг/нм3, ал 2025 жылғы нақты мәндер — небәрі 1186 мг/нм3. Бұл қазандық агрегаттарын сапалы жөндеудің және газды тазартудың тікелей салдары. АМЖ тек ағымдағы көрсеткіштерді ғана емес, сонымен қатар өзгерістердің динамикасын бақылауға мүмкіндік береді, бұл бақылауды шынымен ашық етеді», - деп түсіндірді «СЕВКАЗЭНЕРГО» АҚ қоршаған ортаны қорғау басқармасының бастығы Николай Максимов.
Ұқсас динамика барлық маркер заттарында сақталады. Бұл 2-ЖЭО-дағы экологиялық қауіпсіздік компанияның өзіне де, қадағалау органдарына да қолжетімді нақты сандармен қамтамасыз етілгенін, білдіреді.
АМЖ енгізу «СЕВКАЗЭНЕРГО» АҚ-ға мерзімді өлшеулерден үздіксіз объективті бақылауға көшуге мүмкіндік берді. Сала үшін бұл мониторинг жүйесін жаңғырту генерацияның сенімділігін де, қоршаған ортаның сапасын да қалай жақсартатынының мысалы.
